DE ANDERE OORZAAK VAN 'OVERGANGSKLACHTEN'

'Overgangsklachten' als stemmingswisselingen, moe, of pijn aan je gewrichten? Deze klachten zijn lang niet altijd te wijten aan de overgang. Soms is een trage schildklier de oorzaak.

Tekst: © Marjan Hopman

Een te trage schildklier? Lidy dacht eerder aan overgangsklachten toen ze almaar dikker werd zonder dat haar eetpatroon was veranderd. ‘Ik kwam in drie maanden tijd 3 kilo aan. Daarbij voelde ik me down en ontzettend moe, ik had totaal geen energie. Ik hield vocht vast. Mijn gewrichten deden pijn. Ook kreeg ik behoorlijk last van opvliegers en lag ’s nachts veel wakker.’ Haar huisarts liet haar bloed prikken op de werking van de schildklier: de kleine vlindervormige klier boven het kuiltje aan de voorzijde van de hals, onder de adamsappel. Die bleek zo traag te werken dat hij bijna niets meer deed. Lidy kreeg het schildklierhormoon levothyroxine voorgeschreven. En dat helpt. ‘Ik voel me weer een stuk lekkerder in mijn vel. Mijn energie komt weer terug. De opvliegers zijn afgenomen - ik slaap ’s nachts weer goed door. Ik ben zelfs alweer een kilo afgevallen.’

Deze symptomen moet je na laten kijken

Een trage schildklier produceert niet voldoende hormoon. Dat vertraagt je stofwisseling. Hoewel dat lang niet altijd gebeurt, kun je daardoor dikker worden. Andere mogelijke symptomen van een trage schildklier zijn:

- Te hoog cholesterol
- Moeheid
- Stemmingswisselingen
- Depressieve gevoelens
- Nervositeit
- Angst
- Slaapproblemen
- Concentratiestoornissen en vergeetachtigheid
- Minder zin in seks
- Onregelmatige of heviger menstruatie
- Pijnlijke spieren en gewrichten
- Kouwelijkheid
- Vasthouden van vocht
- Droge huid, haaruitval en broos haar

Veel vrouwen verwarren deze schildklierklachten met overgangsklachten. Want juist in de leeftijd van de overgang komt een te trage schildklier ofwel hypothyreoïdie veel voor. ‘Een op de tien vrouwen rond de 50 jaar krijgt deze aandoening’, weet endocrinoloog Georg Hennemann van de Stichting Professor Hennemann Kliniek in Spijkenise, en lid van de Medisch-wetenschappelijke Adviesraad van de Schildklierstichting Nederland. ‘En met het stijgen van de leeftijd wordt die kans groter. Alle vrouwen zouden daarom vanaf hun vijftigste elke vijf jaar de schildklier moeten laten nakijken.’
Ook als je veel last hebt van overgangsklachten is het raadzaam je schildklier te laten testen. Want een te trage schildklier kan overgangsklachten verergeren.

Simpele bloedtest geeft duidelijkheid

Je schildklier is een van de belangrijkste klieren van je lichaam. Hij reguleert de stofwisseling en beïnvloedt de werking van bijna elk orgaan: je hart, hersenen, lever, nieren en huid, maar ook je spierkracht, libido en trek in eten.
Professor Georg Hennemann: ‘Zonder schildklier kun je niet leven. Wanneer je schildklier niet goed werkt, functioneer je niet alleen ontzettend slecht, je hebt ook een verhoogde kans op hart- en vaatziekten, je bent bevattelijk voor infecties, en ga zo maar door. Uiteindelijk kun je eraan doodgaan.’

De schildklier gaat vaak zo langzaam achteruit dat je er amper erg in hebt. Met een simpele bloedtest: de TSH-test (Thyroïde Stimulerend Hormoon) kan een schildklierafwijking echter in een vroeg stadium worden vastgesteld, zelfs nog voordat je symptomen hebt. Een verhoogde TSH-waarde duidt op een te trage schildklier ofwel hypothyreoïdie.

Al bij milde hypothyreoïdie behandelen?

Bij milde hypothyreoïdie is de TSH-spiegel ook verhoogd, maar de hoeveelheid schildklierhormoon (FT4) nog normaal. Tot voor kort hielden dokters mensen met een milde hypothyreoïdie standaard onder controle door regelmatig een nieuwe bloedtest af te nemen. Pas als ook de hoeveelheid schildklierhormoon te laag was, gaven artsen medicijnen. Nieuw onderzoek geeft echter aanwijzingen dat behandeling al bij milde hypothyreoïdie zou zijn aangewezen. Mensen met een milde hypothyreoïdie bleken bijvoorbeeld twee keer zoveel kans te hebben op een hartziekte dan mensen met een normaal werkende schildklier.

Volgens endocrinoloog Georg Hennemann heeft ongeveer 10 procent van de vrouwen rond de 50 jaar milde ofwel subklinische hypothyreoïdie. Maar omdat de bewijzen voor de gezondheidsvoordelen ervan nog niet spijkerhard zijn, zijn de deskundigen het niet met elkaar eens of deze al zou moeten worden behandeld. Hennemann neemt het zekere voor het onzekere en doet dat wel. ‘Ik ga ervan uit dat wanneer de hypofyse meer TSH (Thyroïde Stimulerend Hormoon) gaat produceren, omdat die te weinig schildklierhormoon krijgt, andere organen ook te weinig schildklierhormoon krijgen.’

Snel van je symptomen af

De behandeling van een te trage schildklier is eenvoudig. Door levothyroxine-tabletten (Eltroxin, Euthyrox, Thyrax of het merkloze Levothyroxine) te slikken, vul je het tekort aan schildklierhormoon weer aan. De symptomen verdwijnen vrij snel. In enkele weken tijd nemen de lichamelijke en emotionele klachten af waar je misschien al maanden of zelfs jaren mee hebt gelopen. Je valt weer af en krijgt je energie terug. Ook overgangsklachten kunnen verminderen, blijkt uit onderzoek.

Meer weten?
Kijk op de website van Schildklierstichting Nederland.


Bronnen
Endocrinoloog Georg Hennemann. / Ginecología y Obstetricia de México, 2008, 76: 571-575. / Archives of Internal Medicine, 2005, 165:2467-72.

Marjan Hopman. All rights reserved ©. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur is het niet toegestaan dit artikel, of enig onderdeel daarvan, openbaar te maken en/of te (doen) verveelvoudigen.

BIJGEWERKT: 17-11-2009