Pas op! De risico's van permanente fillers

CHECK DE FILLERS OP DE ZWARTE LIJST

Met permanente fillers of injectables je rimpels definitief laten verwijderen? Ken de risico's! Nog jaren later kunnen complicaties optreden als knobbels en abcessen.

Tekst: © Marjan Hopman

Wat is het?
Een permanente filler of injectable wordt onder de rimpel in de huid gespoten of, bij lipvulling, in de lip. Door de (steriele) ontstekingsreactie van je lichaam wordt het geïnjecteerde materiaal ingekapseld. Het bindweefsel dat daarbij wordt gevormd zorgt samen met het vulmateriaal voor opvulling van de rimpel. Voorbeelden van permanente fillers zijn siliconenolie, Artecoll® en Aquamid®, en een semi-permanente filler is New Fill®/Sculptra®.

Wat belooft deze rimpelbehandeling?
Een permanente filler blijft je leven lang zitten. Met één of enkele behandelingen ben je definitief van je rimpel af. Soms moet met het verouderen van de huid de rimpel wat worden bijgevuld.

Wat zijn de feiten en onzekerheden?
Wereldwijd worden in de medische literatuur, behalve de vele succesverhalen, ook probleemgevallen met permanente fillers of injectables gemeld. Zelfs een aanvankelijk succesvolle behandeling kan nog maanden tot jaren later, steeds weer terugkerende en moeilijk te behandelen complicaties geven. Vrouwen krijgen ontstekingen en abcessen. Bij anderen is de injectable ingekapseld: om het spul heen is de huid verdikt, wat voelt als een harde knobbel, een knikkertje of een pingpongbal. Migratie komt ook voor, dan is de injectable gaan ‘wandelen’. Is die ingespoten in je wang, dan kan het bijvoorbeeld onder je oogleden op gaan zwellen.
Soms kunnen antibiotica uitkomst brengen of prednisonachtige middelen. Maar vaak blijft er niet veel meer over dan wegsnijden, met littekens als gevolg.

Geen enkele geleerde kan vertellen in hoeveel procent van de gevallen het misgaat. ‘Over de veiligheid op de lange termijn valt daarom geen conclusie te trekken’, zegt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) na bestudering van alle onderzoeken in de wereld die naar permanente fillers zijn verricht. Problemen zijn niet uit sluiten. Maar het is niet altijd duidelijk of complicaties nu worden veroorzaakt door het product of door de onbekwaamheid van degene die de rimpels vult. Wat wel duidelijk is, is dat de risico’s toenemen bij een onervaren behandelaar, en afnemen als het gaat om een ervaren arts die de speciale injectietechniek van een product in zijn vingers heeft.

Wat zegt de cosmetisch behandelaar?
Leo van Rozelaar, arts en lid van de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde (NVCG), behandelt bij het Medisch Lasercentrum rimpels met permanente fillers of injectables: ‘Wil je voor zo weinig mogelijk geld een zo duurzaam mogelijk resultaat, dan is siliconenolie bijvoorbeeld een betere optie dan een tijdelijk middel. Maar ik zeg er altijd eerlijk bij dat ik niet weet hoe je er over tien, twintig jaar uitziet met bijvoorbeeld een permanent opgespoten lip. Op een gegeven moment wordt je gezicht magerder en zijn die lippen in verhouding wel erg groot.
Natuurlijk kunnen permanente fillers complicaties geven. Bij de NVCG staat Dermalive® bijvoorbeeld op de zwarte lijst. Dat heeft niet alleen meer complicaties gegeven dan acceptabel is, deze zijn ook nog eens niet makkelijk te corrigeren. Er zijn in Europa tientallen meldingen over gedaan. Ook Bio-alcamid® kan problemen geven. Als NVCG raden wij dit middel alleen aan bij groot volumeverlies in het gezicht, zoals bij aidspatiënten, en niet voor het vullen van rimpels.
Maar dat vind ik allemaal geen reden om permanente fillers of injectables dan maar helemaal niet meer te gebruiken. Ik vergelijk het altijd met autorijden. Er gaan dagelijks tientallen auto’s over de kop. Dan gaan we toch ook niet zeggen: autorijden mag niet meer, want het is te gevaarlijk? Je moet het aantal complicaties afzetten tegen het feit dat er zoveel behandelingen goed zijn gegaan. Sommige middelen liggen met hun complicaties op een half procent.’

Waar?
Het injecteren met injectables mag volgens de Nederlandse wet alléén door een arts (dus niet door een fysiotherapeut of schoonheidsspecialiste!). Laat bovendien alleen je rimpels of lippen vullen door een arts die hierin is gespecialiseerd en is aangesloten bij een beroepsvereniging: de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC), de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV), of de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde (NVCG).

VULLEN OP ZIJN VEILIGST
Kies voor een tijdelijke filler als je het allerveiligste wilt: collageen, hyaluronzuur, of inspuiten van eigen vet. Mochten er zich complicaties voordoen, dan lossen die zich vaak vanzelf op doordat het materiaal door het lichaam wordt afgebroken.

TOCH COMPLICATIES?
Complicaties na inspuiting met een injectable, en niet naar tevredenheid geholpen door de behandelaar? Neem contact op met de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde. De NVCG kan je verwijzen naar een ervaren arts.

Bronnen
Leo van Rozelaar, arts Medisch Lasercentrum, Amsterdam. / Mate van voorkomen en ernst van complicaties bij het gebruik van permanente vullers bij rimpelbehandelingen. Robert E. Geertsma e.a. RIVM, 7 september 2006.

Marjan Hopman. All rights reserved© Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur is het niet toegestaan dit artikel, of enig onderdeel daarvan, openbaar te maken en/of te (doen) verveelvoudigen. Fragmenten uit dit artikel heeft Marjan Hopman eerder gepubliceerd in Marie Claire, november 2006.


GEPLAATST: 2-4-2008  LAATST BIJGEWERKT: 20-4-2011