ARTIKELEN

Artikelen per rubriek

Artikelen per onderwerp


Zoek op trefwoord


ARTIKEL

Deze gezondheids check ups kunnen je leven redden



DOE DEZE HEALTH CHECKS OP JE 30STE, 40STE EN 50STE

De hormoonveranderingen vanaf je vijfendertigste jaar maken je kwetsbaar voor ernstige aandoeningen. Voorkomen? Dit zijn de health checks voor 30’ers, 40’ers en 50’ers.

Tekst: © Marjan Hopman

Na je vijfendertigste jaar veranderen stilletjes je hormonen. Daar merk je in het begin misschien nog niet veel van. Maar het maakt je wel kwetsbaarder voor sluipende aandoeningen en kwalen. Tijdige health checks, als een simpele bloedtest, kunnen latere klachten helpen voorkomen.
Helaas bieden huisartsen deze health checks niet standaard aan, verzucht gynaecoloog Pauline Ottervanger die samen met collega-gynaecoloog Wilma Smit het boek Menoproof schreef. ‘Wat preventieve screening betreft word je als vrouw een beetje aan je lot overgelaten in Nederland. De screening is ver beneden de maat. Je moet daarom voor je eigen gezondheid opkomen en zélf om gezondheids check ups vragen!’ Ook vrouwencardioloog Angela Maas waarschuwt: ‘Wees je bewust van je eigen risicofactoren. Sta er op dat daar goed naar wordt gekeken.’
 
Om welke screening moet je bij de huisarts vragen? En op welke leeftijd? Met deze health checks bespaar je jezelf veel leed.


Dit zijn de health checks voor 30’ers




Wat gebeurt er?
Na je vijfendertigste jaar vertraagt de botopbouw en veranderen je hormoonspiegels. Je komt in de perimenopauze, de overgangsfase naar de menopauze. De gehaltes oestrogeen en progesteron dalen langzaam, maar daar merk je nog niet veel van. Je menstruatie is nog regelmatig.

Doen:  

Tailleomvang meten
Waarom:
Door de veranderende oestrogeen- en progesteronspiegels sla je makkelijker vet op rond je taille. Bij een omtrek van 80 tot 88 centimeter kom je in de gevarenzone. Boven 88 centimeter heb je overgewicht en neemt de kans op diabetes type 2, borstkanker en hart- en vaatziekten toe.
Hoe vaak: Met enige regelmaat.

Uitstrijkje 
Waarom: Baarmoederhalskanker komt het meeste voor bij vrouwen tussen de 30 en 60 jaar. Daarom krijg je vanaf je dertigste jaar een oproep voor het Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker: het maken van een uitstrijkje bij de huisarts. Hiermee kan baarmoederhalskanker al in een voorstadium worden vastgesteld en zijn nog allerlei behandelingen mogelijk die de echte ziekte kunnen voorkomen.
Hoe vaak: Elke 5 jaar.


Dit zijn de health checks voor 40’ers  




Wat gebeurt er?
Je bent in de perimenopauze. Oestrogeen en progesteron nemen snel verder af, en zorgen voor hormoonschommelingen. Je wordt onregelmatiger ongesteld, je cyclus kan langer of korter worden - nu en dan sla je misschien een menstruatie over.

Doen:

Risicoprofiel laten maken
Waarom: Het neemt maar enkele minuten en kan je leven redden. Laat je risico’s checken op osteoporose, diabetes type 2, borstkanker, en hart- en vaatziekten, en ga met jouw arts aan de slag om je risico’s te verminderen nu het nog kan. Zo kun je alleen al door af te vallen bij overgewicht je kans op borstkanker met 50 procent verlagen. En wist je dat met een gezonde leefstijl je kans op hart- en vaatziekten met wel 80 procent daalt?
Hoe vaak: 1 keer.

Cholesterol meten
Waarom: Een te hoog LDL-cholesterol maakt dat de aderen dichtslibben en je een hartinfarct of beroerte kunt krijgen. Het is zaak vóór het krijgen van de laatste menstruatie gezonde cholesterolspiegels te hebben. Want dan ben je daarna minder kwetsbaar voor de explosieve stijging van het ‘slechte’ LDL-cholesterol, met soms wel 10 procent, door de daling van het oestrogeen die dan plaatsvindt.
Hoe vaak: Vanaf je veertigste elke 5 jaar. Wanneer hart- en vaatziekten veel in de familie voorkomen elk jaar.

Bloedsuikertest
Waarom: Bij een te hoge bloedsuikerspiegel krijg je diabetes type 2 en moet je je hele verdere leven medicijnen gebruiken. Het effect van deze ernstige ziekte op je gezondheid is bovendien gelijk aan vijftien jaar veroudering. Wanneer diabetes type 2 echter in een voorstadium (prediabetes) wordt vastgesteld, kun je de echte ziekte nog voorkomen met leefstijlmaatregelen.
Hoe vaak: Elke 3 jaar.

Bloeddrukcontrole
Waarom: Een hoge bloeddruk verhoogt de kans op een beroerte en hartinfarct, en kan klachten geven die lijken op overgangsklachten (zoals opvliegers).
Hoe vaak: Elk jaar (zeker als hart- en vaatziekten veel voorkomen in jouw familie), twee keer per jaar wanneer je ernstige zwangerschapsproblemen als zwangerschapsdiabetes, hoge bloeddruk of zwangerschapsvergiftiging hebt gehad. Ook: wanneer je last hebt van opvliegers.


Dit zijn de health checks voor 50’ers




Wat gebeurt er?
Als je een jaar niet meer ongesteld bent geweest, kom je in de menopauze. Tot die tijd kan je menstruatie soms wegblijven, om vervolgens weer terug te komen. Je hormoonspiegels komen in een rustiger vaarwater. Maar doordat je lichaam nog maar heel weinig oestrogeen aanmaakt, valt deze belangrijke bescherming tegen aandoeningen als hart- en vaatziekten weg.

Doen:

Mammogram 
Waarom: Borstkanker komt het meest voor bij vrouwen boven de 50 jaar. Daarom krijg je vanaf deze leeftijd een oproep voor het Bevolkingsonderzoek Borstkanker om een mammografie te laten maken. Als borstkanker in een vroeg stadium wordt opgespoord heb je niet alleen meer overlevingskans, maar zijn ook minder ingrijpende behandelingen nodig.
Hoe vaak: Elke 2 jaar.

Schildkliertest
Waarom: Eén op de tien vrouwen boven de 50 krijgt een te traag of te snel werkende schildklier. De symptomen daarvan als dikker worden, stemmingswisselingen, slaapproblemen, libidoverlies en veranderingen in de menstruatie, worden door dokters nogal eens verward met overgangsklachten. Met een simpele bloedtest kan een schildklierafwijking echter in een vroeg stadium worden vastgesteld, zelfs nog voordat je symptomen hebt. Behandeling kan simpel door schildklierhormonen te slikken.
Hoe vaak: Elke 5 jaar, en bij overgangklachten.

Vitamine D- spiegels controle
Waarom: Boven de 50 hebben veel vrouwen een vitamine-D tekort. Dit kan gezondheidsproblemen geven als osteoporose (botontkalking) en een hogere kans op borstkanker. Een vitamine-D tekort is heel eenvoudig op te sporen met een bloedtest. Preventie en behandeling van een vitamine D-tekort kan simpel door vitamine D-supplementen bij te slikken.
Hoe vaak: 1 keer.

Botdichtheid meten (bij risicofactoren)
Waarom: Eén op de vier Nederlandse vrouwen krijgt na haar vijftigste jaar osteoporose ofwel botontkalking. Dit is een ernstige aandoening die ingezakte wervels, botbreuken en invaliditeit kan veroorzaken. Met een botdichtheidtest kan osteoporose echter al in een voorstadium (osteopenie) worden opgespoord en nog effectief behandeld met leefmaatregelen en medicijnen. Helaas wordt bij 80 procent van de vrouwen met osteoporose de aandoening niet vastgesteld, omdat er geen screening plaatsvindt. Zelfs niet na een botbreuk.
Hoe vaak: 1 keer bij deze risicofactoren:
- Osteoporose in de familie
- Vóór je vijfenveertigste jaar in de menopauze.
- Weinig of geen lichamelijke beweging
- Langdurig gebruik prednisonachtige geneesmiddelen (corticosteroïden)
- Te licht gewicht (Body Mass Index van 18,5 of minder)
- Reumatoïde artritis, chronische long-, lever- of nierziekte, of verhoogde werking schildklier
- Botbreuk na je vijftigste jaar



Lees ook
:
Dit vertelt de dokter vrouwen meestal niet over hun hart

10 x kleine moeite om nooit diabetes te krijgen

Supersnel je cholesterol verlagen? Gewoon lekker eten!

Maakt jouw trage schildklier je dik, moe of down?

Kan extra vitamine D je kans op borstkanker verlagen?



Bronnen
Dit artikel is geaccordeerd door: Pauline Ottervanger (gynaecoloog HagaZiekenhuis en medeauteur Menoproof en MenoBlues), Angela Maas (vrouwencardioloog Isala Klinieken Zwolle), en Georg Hennemann (endocrinoloog Stichting Professor Hennemann Kliniek, Spijkenisse, en lid Medisch-wetenschappelijke Adviesraad Schildklierstichting Nederland). / Ook gebruikt: de richtlijnen van de American Heart Association. 

Marjan Hopman. All rights reserved © 2010. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur is het niet toegestaan dit artikel, of enig onderdeel daarvan, openbaar te maken en/of te (doen) verveelvoudigen. 

GEPLAATST: 2-12-2010  LAATST BIJGEWERKT: 29-8-2011


OVERZICHT ARTIKELEN | RUBRIEK: GEZONDHEID | REAGEREN | DEEL DIT ARTIKEL

REACTIES

Geplaatst door: op: 01-01-1970


ADVERTENTIE