'Onbeschermd zonnen helpt tegen kanker' zegt KWF

MAG JE VOORTAAN VAKER JE BLIJE GEVOEL VOLGEN?

Af en toe onbeschermd in de zon mag voortaan van KWF: om darm- en borstkanker te voorkomen. Maar hoe zit het dan met huidkanker? De voors en tegens van een onbeschermd zonnebad.

Tekst: © Marjan Hopman

Het laatste nieuws: af en toe onbeschermd in de zon is gezond. Hallo?! Ja, na jaren van waarschuwingen (huidkanker, pas op met de zon) komt KWF Kankerbestrijding met een nieuw advies over zonnebaden. Door blootstelling aan de zon wordt er in de huid namelijk vitamine D gevormd, en dat kan mogelijk de kans verkleinen op sommige soorten kanker. Maar wanneer je je altijd braaf insmeert met een hoge factor, en met je hippe hoedje en trendy zonnebril op zit, kan je huid geen vitamine D aanmaken.
Het is een dilemma. Want als je je niet beschermt loopt je huid zonschade op (rimpels en pigmentvlekken) en heb je vaak een grotere kans op huidkanker. Het onderwerp verdeelt de wereld van de dermatologen. Wie heeft er gelijk? Lees en oordeel zelf.

Onbeschermd zonnen: de voors

‘Je hoeft wat minder bang te zijn voor de zon’, zegt dermatoloog Han van der Rhee van het Hagaziekenhuis in Den Haag en auteur van het boek ‘Zonnen mag’. Hij is lid van de werkgroep van KWF Kankerbestrijding die heeft onderzocht of de adviezen over zonnen moesten worden veranderd.

‘Het is nog echt taboe om af en toe onbeschermd de zon in te gaan. Als je je hele leven gehoord hebt: de zon is slecht, dan moet er ook wel een knop om. Maar inmiddels hebben heel veel onderzoeken aangetoond dat vrouwen die meer in de zon komen, en daardoor hogere vitamine D-spiegels hebben, minder kans hebben om borst- en darmkanker te krijgen, en dat mannen door de zon enigszins worden beschermd tegen darm- en prostaatkanker.’

Volgens de officiële cijfers van de kankerregistratie zijn er 40.000 nieuwe gevallen van huidkanker per jaar in Nederland, waarvan 4000 met een melanoom. Ter preventie adviseerde KWF jarenlang de zon te vermijden op het heetst van de dag, tussen 12.00 en 15.00 uur, maar dat advies is nu gewijzigd. Want juist tijdens deze uren maakt het lichaam de meeste vitamine D aan. Daarom mag je van KWF op de uren dat de zon hoog aan de hemel staat maximaal een halfuur onbeschermd in de zon.

Laat je niet verbranden!
Opgerekte regels of niet, bakken in de zon en jezelf laten verbranden blijft uit den boze. Han van der Rhee: ‘Als je in je vakantie opeens drie weken achter elkaar, of met mooi weer plots de hele dag in de zon gaat bakken, kun je een melanoom krijgen. Dit is de meest dodelijke vorm van huidkanker. Je hoeft je niet altijd in te smeren met een zonnebrandcrème, maar laat je nóóit door de zon verbranden. Want dat is toch de voornaamste oorzaak van melanoom. Met verstandig en gelijkmatig zonnen bescherm je je juist een beetje tegen melanoom, blijkt uit talloze onderzoeken. Wel heb je daarmee meer kans op de onschuldiger vormen van huidkanker: basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom.’

Onbeschermd zonnen: de tegens

‘Er is geen doorslaggevend bewijs dat je met een halfuur in de zon kanker tegenhoudt’, zegt dermatoloog Gertruud Krekels. Zij is hoofd van het huidkankercentrum in het Catharinaziekenhuis in Eindhoven en woordvoerder van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie.

‘Het advies van KWF zwakt bovendien de ellende af van de "onschuldige" huidkankers. Ik zie en behandel in mijn dagelijkse praktijk grote aantallen mensen met uitgebreide basaalcel- en plaveiselcelcarcinoom. Deze vormen van huidkanker zijn gelukkig niet dodelijk, maar je houdt er wel littekens aan over en veel tumoren zitten in het gezicht. Snijd je die niet weg, dan groeien ze onderhuids verder. Bij jonge vrouwen leidt deze verminking toch tot verdriet. Ook gaan zij gebukt onder de wetenschap dat zij deze tumoren vaker gaan krijgen. Want basaalcel- en plaveiselcelcarcinoom zijn chronische aandoeningen. Volgens onze eigen berekeningen komen meer dan 100.000 Nederlanders per jaar met huidkanker bij de dokter, van wie 8000 met een melanoom.’

Veiliger: vitamine D-supplementen
Toch mogen we ook van Gertruud Krekels best een half uur per dag onbeschermd in de zon: zolang het maar in Nederland is.
‘Je hoeft je in Nederland zeker niet altijd goed in te smeren. Zonlicht met mate is hier prima, daar krijg je geen huidkanker van. Het wordt pas een probleem als wij denken met onze witte huid de evolutie te kunnen tarten door gebieden op aarde op te zoeken waar de zon veel feller is - en dat is al onder Parijs! We gaan heel vaak op vakantie naar zonnige streken of onder de zonnebank. Juist langdurige en veelvuldige blootstelling aan zonlicht, en bruin worden, dragen bij aan huidkanker. Het is daarom niet voldoende ervoor te zorgen niet te verbranden. Overmatig zonnen en de zonnebank moet je echt vermijden! Slik gewoon tabletjes met vitamine D als je onvoldoende daarvan binnenkrijgt. Het is nog altijd de veiligste manier om aan extra vitamine D te komen!’
Ook de American Academy of Dermatology adviseert vitamine D-supplementen, want: ‘Er bestaat geen wetenschappelijk bewezen veilige manier om voldoende vitamine D te krijgen van de zon zónder het risico op huidkanker te vergroten.’

Lees ook
Kan extra vitamine D je kans op borstkanker verlagen?
Liever geen huidkanker? Check de nieuwste zonneregels

Bronnen
Han van der Rhee, dermatoloog Hagaziekenhuis Den Haag. / Gertruud Krekels, dermatoloog en hoofd huidkankercentrum Catharina ziekenhuis Eindhoven. / Rapport Signaleringscommissie Kanker (SCK) KWF Kankerbestrijding De relatie tussen kanker, zonnestraling en vitamine D, augustus 2010. / Journal of the American Academy of Dermatology, 2010, 62: 929.e1 - 929.e9. / American Academy of Dermatology. Vitamin D Position Statement. 

Marjan Hopman. All rights reserved ©. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur is het niet toegestaan dit artikel, of enig onderdeel daarvan, openbaar te maken en/of te (doen) verveelvoudigen. 

GEPLAATST: 5-9-2010